Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma)

Muris muvazaası, uygulamada miras bırakanın gerçek iradesi ile görünürdeki tapu işleminin birbirinden farklı olduğu ve mirasçılardan mal kaçırma iddiasının ileri sürüldüğü uyuşmazlıkları ifade eder. Her satış, düşük bedelli işlem veya bir mirasçıya yapılan devir kendiliğinden muvazaalı sayılmaz.

Hukuki dayanak nasıl kurulur?

Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesi, sözleşmenin türü ve içeriği belirlenirken tarafların gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcükler yerine gerçek ve ortak iradenin esas alınacağını düzenler. Muris muvazaası olarak anılan uyuşmazlıklar ayrıca 1 Nisan 1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla şekillenen yargısal uygulama içinde değerlendirilir.

Her devir aynı sonucu doğurmaz

Gerçek satış, bakım karşılığı devir, bağış ve görünürde satışın arkasındaki gizli işlem birbirinden ayrılmalıdır. Miras bırakanın gerçek amacı, bedelin ödenip ödenmediği, tarafların ekonomik durumu, işlemin aile ve malvarlığı bütünü içindeki yeri gibi olgular dosyadaki delillerle birlikte değerlendirilir; tek bir belirti sonucu otomatik belirlemez.

Talep ve taraf yapısı

İstenen hukuki koruma, işlemin niteliğine ve taşınmazın mevcut tapu durumuna göre değişebilir. Tapu iptali ve tescil, tenkis veya başka bir talebin uygun olup olmadığı; devralan kişi, sonraki devirler ve üçüncü kişilerin durumu görülmeden belirlenmemelidir.

İncelemede yararlı kayıtlar

• Tapu kayıtları ve resmî senetler
• Satış bedeli ile ödeme hareketleri
• Miras bırakan ve devralanın işlem tarihindeki ekonomik durumu
• Bakım, kullanım, zilyetlik ve aile ilişkisini gösteren hukuka uygun belgeler