Terekenin tespiti, miras bırakanın ölümünden sonra mal, hak ve borçların kayıt altına alınmasına yönelik koruyucu bir süreçtir. Bu işlem mirasın paylaşılmasıyla aynı şey değildir; amaç, terekenin kapsamını ve korunması gereken unsurları somutlaştırmaktır.
Tespitin amacı ve kapsamı
Türk Medeni Kanunu’nun 589. maddesi, miras bırakanın yerleşim yeri sulh hâkimince tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak için gerekli önlemlerin alınmasını düzenler. Bu önlemler tereke malları ile hakların yazımı, mühürleme, resmî yönetim ve vasiyetnamenin açılması gibi işlemleri kapsayabilir.
Defter tutulması hangi durumda istenebilir?
TMK m.590 uyarınca mirasçılardan veya ilgililerden biri ölüm tarihinden başlayarak bir ay içinde isterse sulh hâkimi tereke defterinin tutulmasına karar verir. Vesayet altındaki mirasçı veya uzun süredir bulunamayan ve temsilcisi olmayan mirasçı gibi kanunda sayılan hâllerde de defter tutulması gündeme gelir.
Tespit ile paylaşım arasındaki fark
Terekenin yazımı, belirlenen malın kime verileceğini veya bir borcun kesin biçimde kimin üzerinde kalacağını tek başına çözmez. Mirasçılık, mirasın reddi, denkleştirme, tenkis, ortaklığın giderilmesi ve alacak uyuşmazlıkları ayrı hukuki değerlendirme gerektirebilir.
Başvuru hazırlığında yararlı belgeler
- Ölüm ve mirasçılık bilgileri
- Bilinen tapu, araç, banka, şirket payı ve alacak kayıtları
- Borç, takip, vergi ve sözleşme belgeleri
- Korunması veya mühürlenmesi gerektiği düşünülen mallara ilişkin açıklama
Yazar: Av. Orçun Atalay · Son hukuki gözden geçirme: 25 Ağustos 2026
Resmî kaynaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — özellikle m.589-590
Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir; somut olayın sözleşme, belge, süre ve delil durumuna göre sonuç değişebilir.
İlgili hukuki destek
Konuya ilişkin hizmet kapsamını inceleyebilir veya belge ve sürelerin ön değerlendirmesi için iletişim kurabilirsiniz.
